Kitapxana nizamı

Kitapxana nizamı

Ózbekstan Respublikası Prezidenti Admınstratsiyasi janındaǵı хabar hám ǵalabalıq kommunikatsiyalar agentligi Aliysher Nawayi  atındaǵı Ózbekstan      Milliy kitapxanası, Qaraqalpaqstan Respublikası Málimleme-kitapxana orayınıń Qanlıkól rayonı Málimleme-kitapxana orayınıń

                                                                 NIZAMI

1. Rayon Málimleme-kitapxana orayı (keyingi orınlarda-Oray dep júritiledi) ózi jaylasqan rayonda milliy hám jáhán mádeniyatın, pán hám bilimlemdiriwdi  rawajlandırıw mápleri jolında málimleme-kitapxana iskerligin quraytuǵın hám ámelge asırıwshı universal málimleme-kitapxana shólkemi esaplanadı.
2. Oray Ózbekstan Respublikası Prezidenti Admınstratsiyasi janındaǵı málimleme hám ǵalabalıq kommunikatsiyalar agentliginiń Alisher Navaiy atındaǵı Ózbekstan Milliy kitapxanası (keyingi orınlarda Milliy kitapxana), Qaraqalpaqstan Respublikası málimleme-kitapxana orayı (keyingi orınlarda – QR AKM dep júritiledi) ıqtıyarında bolıp tabıladı.
3. Oray óz iskerliginde Ózbekstan Respublikası Konstitusiyasına, Nızamlarına, Ózbekstan Respublikası Joqarı Jıynalısı palatalari qararlarına, Ózbekstan Respublikası Prezidentiniń húkimleri, qararları hám buyrıqlarına, Ózbekstan Respublikası ministrler Mákemesiniń qararları hám buyrıqlarına, Ózbekstan Respublikası Prezidenti Admınıstratsiyasi janındaǵı málimleme hám ǵalabalıq kommunikatsiyalar agentligi (keyingi orınlarda – Agentlik dep júritiledi), Qaraqalpaqstan Respublikası Joqarǵı Keńesi hám Ministrler Keńesi qararları, buyrıqlarına, Milliy kitapxana hám de QR AKM buyrıqları, jollamaları, jıynalıs bayanı qararları hám basqa nızam hújjetlerine hám de bul qaǵıydaǵa ámel etedi.
4. Oray málimleme -kitapxana salasında ózi jaylasqan rayondaǵı barlıq málimleme -kitapxana mákemeleri hám mekemelik kitapxanalar (Milliy kitapxana hám aymaqlıq AKMlar bunnan tısqarı ) ushın metodikalıq oray esaplanadı.
5. Oray ózi jaylasqan rayondaǵı málimleme-kitapxana mákemeleri, Ózbekstan Respublikasınıń ilimiy-bilimlendiriwge tiyisli mákemeleri menen málimleme-kitapxana baylanısların rawajlandıradı hám olardıń iskerligine tiyisli esabatlar, statistikalıq hám basqa iskerligine tiyisli maǵlıwmat, materiallardı ulıwmalastırǵan halda QR AKMga usınıs etedi.
6. Oraydıń málimleme-kitapxana fondı mámleket múlki esaplanadı.
7. Oray málimleme-kitapxana fondın toltırıwda málimleme-kitapxana resursların satıp alıw, qáwenderler, yuridikalıq hám fizikalıq shaxslar tárepinen qalıs sawga retinde usınıs etiletuǵın kitaplar, baspa sóz materialları, audio hám video materiallar, basqa informaciya resurslarına jazılıw, almastırıw, biypul alıw jolı menen toltırıladı.
8. Oray fondında saqlanıp kiyatırǵan kemde-kem ushrasatuǵın hám bólek qimbat bahalı baspalar milliy mádeniy qádiriyatlar esaplanıp, materiallıq mádeniy miyraslar ob’ekti retinde saqlanıwı zárúr.
9. Oray yuridikalıq shaxs esaplanadı, Ózbekstan Respublikası gerbine suwreti túsirilgen hám óz atı jazılǵan muhrǵa, bank mákemelerinde esap nomerlerine hám gáznashılıq bólimlerinde jeke esap nomerlerine iye boladı.
10. Oraydıń tolıq atı :

1. o’zbek tilinde – Qoraqolpog’iston Respublikası Qonlikúl tumani axborot-kutubxana markazi;
2. qoraqalpoq tilinde – Qaraqalpaqstan Respublikası Qanlikól rayonı Málimleme-kitapxana orayi;
3. rus tilinde – Информационно-библиотечный центр Қонликулского района Республика Каракалпакстан;

11. Oraydıń yuridikalıq adresi: Qanlıqul rayonı, Ǵárezsizlik kushasi
12. II. Oraydıń tiykarǵı wazıypaları :
13. Tómendegiler Oraydıń tiykarǵı wazıypaları esaplanadı :

 Zamanagóy, joqarı nátiyjeli málimleme-kommunikaciya texnologiyalarınan paydalanǵan halda máǵliwmatlardi alıw dáregi, forma hám metodların tańlaw múmkinshiligin támiyinlew principi tiykarında xalıqtı, ásirese jaslardıń intellektuallıq, bilim, ruwxıy-mánawiy hám mádeniy mútajliklerin hár tárepleme qandırıw ushın qolay shárt-shárayatlar  hám  keń málimleme -kitapxana bazasın jaratıw ;

 milliy mádeniyat tikleniwi hám jáne de rawajlanıwına hám de Ózbekistan halqlarining tariyxıy, ruwxıy hám mádeniy miyrasları saqlanıwına kómeklesiw;

 aymaqta iskerlik júrgizip atırǵan málimleme-kitapxana mákemeleri hám kitapxanalarǵa metodikalıq járdem kórsetiw, olardiń jumısın muwapıqlastırıw, málimleme-resurslari menen óz-ara almaslaw, paydalanıw boyınsha birge islesiw;

 elektron xabar-ma’ǵliwmat xızmetlerin shólkemlestiriw, zamanagóy kompyuter qurallarınnan hám maǵlıwmatlar jetkerip beriw,  texnologiyalarınan paydalanǵan halda málimleme-kitapxana iskerligi processlerin avtomatlastırıw boyınsha islerdi shólkemlestiriw;

 málimleme-kitapxana resurslarınan aralıqtan paydalanıwdı shólkemlestiriw, elektron xizmet kórsetiwdi engiziw, Milliy kitapxana málimleme-resurslariniń maǵlıwmatlar bazasına jalǵanǵan halda rayon yiǵma elektron katalogın hám de elektron málimleme -kitapxana fondın qáliplestiriw hám júrgiziw;

málimleme-kitapxana fondın  sistemalı toltırıp barıw, baspalardıń bibliografik jazıwın júrgiziw;

 Agentliktiń aymaqlıq basqarması, QR AKM, jergilikli baspalar, kitap sawdası hám ǵalaba xabar quralları menen sheriklikte kitap ónimlerin basip shiǵarıw hám tarqatıw, kitap oqıwı hám kıtapxanlıq mádeniyatın asırıwǵa tiyisli úgit-násiyatlaw jumısların ámelge asırıw ;

 oraydıń materiallıq-texnikalıq bazasın rawajlandırıw, málimleme-kitapxana salasında zamanagóy xizmet kórsetiw sistemasın engiziw boyınsha usınıslar kirgiziw.

 Oray  kıtapxanlarǵa  saat 8:00 den 21:00 ge shekem xızmet kórsetedi.

      III. Oraydıń tiykarǵı funkciyaları :

13. Oray ózine júklengen wazıypalarǵa muwapıq tómendegi funkciyalardı ámelge asıradı ;

 Oray rayon (qala) málimleme-kitapxana mákemelerinnen,  málimleme-kitapxana salasın jetilistiriw máseleleri boyınsha esabatlar, statistikalıq hám basqa iskerlikke tiyisli maǵlıwmatlardı alıp, ulıwmalastırǵan halda QR AKMga belgilengen múddette usınıw ;

 Oraydıń málimleme-kitapxana fondın  milliy hám shet el baspalar menen toltırıp barıw ;

 zamanagóy joqarı nátiyjeli málimleme -kommunikaciya texnologiyaların engizgen halda paydalanıwshılardı málimleme-kitapxana fondlarina tiyisli maǵliwmatlardı alıwǵa bolǵan mútajliklerin hár tárepleme qandırıw ushın qolay shárt-shárayatlar hám keń málimleme-resurslar bazasın jaratıw ;

 málimleme-kitapxana salasında ilimiy-metodikalıq semenar nátiyjelerin engiziw arqalı málimleme-kitapxana xızmeti kórsetiw formaları hám usılların jetilistiriw, jańa málimleme-kitapxana texnologiyaların engiziw;

 Agentliktiń aymaqlıq basqarması, QR AKM, jergilikli baspalar, kitap sawdası hám ǵalaba xabar quralları menen sheriklikte kitap ónimlerin basip shıǵarıw hám tarqatıw sistemasın rawajlandırıw, kitap oqıwı hám kıtapxanlıq mádeniyatın asırıw hám de ugit-násiyatlaw  boyınsha kompleks ilajlardı ámelge asırıwda qatnasıw ;

 Orayda barlıq túrdegi málimleme-kitapxana resurslariniń birden-bir bazasın qáliplestiriw hám odan basqa málimleme-kitapxana mákemeleriniń aralıqtan turıp paydalanıwdı támiyinlew;

 Qaraqalpaqstan Respublikasındaǵı rayon málimleme-kitapxana mákemeleri iskerligin jetilistiriw, awıl xalqına kitapxana xızmetin  kórsetiw sistemasın jáne de jaqsılawǵa qaratılǵan zamanagóy forma hám usıllardı engiziw

 kitap oqıwı hám kıtapxanlıq mádeniyatın asırıwǵa qaratılǵan  úgit-násiyatlaw jumısların, sonday-aq kitap prezentaciyası, kitap kórgezbeleri,  sáwbetlesiwler, dóretiwshilik ushırasıw, kórkem ádebiyatqa baylanıslı-muzıkalıq kesheler ótkeriwdi sistemalı hám nátiyjeli shólkemlestiriw;

 kıtapxanlar, kitapxanashı hám úgit-nasiuatshılar ortasında “Eń kıtapxan mektep,” «Eń kıtapxan máhelle», “Eń kıtapxan shańaraq”, “Eń aǵla kitapxanashi” sıyaqlı kórik-tańlawların shólkemlestiriwde qatnasıw ;

 Oraydıń rásmiy veb-saytı arqalı rayon málimleme-kitapxana mákemeleri tárepinen ámelge asırılıp atırǵan ruwxıy-bilimlendiriw ilajlardı, tarawda ámelge asırılıp atırǵan jańalıqlardı keń kórsetip barıw ;

 paydalanıwshılarǵa qolaylıqlar  jaratıw maqsetinde qo’simsha xızmetler túrlerin, sonday-aq, málimleme-resurslarini keń qóllawda qıdırıw, máslahat beriw, materiallardı awdarmalaw, til, kompyuter hám sol sıyaqlı oqiw kursları, skanerlew, baspadan shıǵarıw sıyaqlı xızmetlerdi kórsetiw boyınsha ornatılǵan tártipte pullı qizmetler dizimi hám preyskurantların islep shıǵıw hám kelisim halda engiziw;

 múmkinshiligi sheklengen paydalanıwshılarǵa shólkemlestirilgen málimleme-kitapxana xızmetlerin kórsetiw;

 belgilengen standartlar tiykarında málimleme-kitapxana resurslariniń elektron katalogın qáliplestiriw hám júrgiziw;

 baspa baspalardı, aymaqlarda baspadan shıǵarılǵan baspalardıń májburiy nusqasin, audio hám video materiallardı, basqa málimleme resursların  satıp alıw, jaziliw, almastırıw hám biypul alıw jolı menen málimleme-kitapxana fondın  komplektlew;

málimleme-kitapxana fondın  esapqa alıw, islew, jaylastırıw, saqlaw hám onan paydalanıwdı ornatılǵan tártipte júrgiziw;

 barlıq túrdegi málimleme-kitapxana resurslariniń, atap aytqanda úlkede baspadan shıǵarılǵan baspalardıń esabın alip barıw ;

málimleme-kitapxana fondın saqlaw, elektron resurslarınıń málimleme qawipsizligi máselelerin támiyinlew boyınsha ornatılǵan normalar tiykarında islerdi júrgiziw;

 shet el málimleme-kitapxana mákemeleri, baspalar, málimleme oraylarınıń aldıńǵı jumıs tájiriybeleri menen tanısıw, jergilikli hám xalıq aralıq kólemdegi kitapxana salasındaǵı ánjumanlarda qatnasıw ;

 zamanagóy málimleme-texnologiyalar hám jergilikli sharayattan kelip shıǵıp, orınlarda málimleme-kitapxana salasın rawajlandırıw boyınsha usınıslar beriw;

 Oray qánigelerin qayta tayarlaw hám mamanlıǵın asırıw, sonday-aq shet el kitapxanalarda tájiriybe arttırıw boyınsha usınıslar kirgiziw;

 Oraydıń materiallıq-texnikalıq bazasın rawajlandırıw, jergilikli sharayattan kelip shıǵıp, jay hám imaratlardan ónimli paydalanıw, xalıqqa málimleme-kitapxana xızmeti kórsetiwde shárt-shárayatlardı jaqsılaw boyınsha anıq usınıslar beriw;

 Oray normativ-huqıqıy hújjetlerge tiykarlanıp basqa kásiplik funkciyalardı ámelge asıradı.

1. Oraydıń huqıqları hám juwapkerligi
2. Oray tómendegi huqıqlarǵa iye:

 Ózbekstan Respublikasınıń “Málimleme-kitapxana iskerligi haqqında”ǵı  Nızamına hám bul Qaǵıydaǵa muwapıq aymaǵında zamanagóy joqarı nátiyjeli málimleme-kommunikaciya texnologiyalarınan paydalanǵan halda maǵliwmatlardi alıw dáregi, forma hám metodların qollaǵan halda qolay shárt-shárayatlar jaratıw, ámeldegi keń málimleme-resurslar bazasınan paydalanıp, xalıqqa málimleme-kitapxana iskerligi boyınsha xizmet kórsetiw;

 Oray rayon málimleme-kitapxana mákemelerinnen normativlik-huqıqıy hújjetler atqarıwı, kásiplik  jónelisler boyınsha ámelge asırılıp atırǵan jumıslar maydanınan esabatlar,  statistikalıq hám basqa maǵlıwmat, materiallardı sorap alıw ;

 Rayonda jaylasqan málimleme-kitapxana mákemelerine metodikalıq járdem kórsetiw;

 Rayon xalqına málimleme-kitapxana xızmeti kórsetiw dárejesin asırıw, turaqlı jetilistiriwdi esapqa alǵan halda usınıs hám is-rejeler islep shıǵıw ;

málimleme-kitapxana fondın  sistemalı toltırıp barıw, atap aytqanda Oray fondın  depozitar fondlar, satıp alıw, qáwenderlik hám xalıq tárepinen qalıs sıylıq retinde usınıs etiletuǵın kitaplar esabınan bayitib barıw ;

 Ózbekstan Respublikası Prezidenti Admınıstratsiyasi janındaǵı málimleme hám ǵalabalıq kommunikatsiyalar agentliginiń aymaqlıq basqarması, jergilikli baspalar, kitap sawdası hám ǵalaba xabar quralları menen birgelikte kitap oqıwı hám kıtapxanlıq mádeniyatın asırıwǵa tiyisli úgit-násiyatlaw jumıslarında qatnasıw, ruwxıy bilimlendiriw ilajlar shólkemlestiriw;

 málimleme-kitapxana fondiniń elektron baspalar bazasın jaratıw, paydalanıwshılarǵa ınteraktiv málimleme-kitapxana xızmeti kórsetiw;

 málimleme resursların qıdırıw, máslahát beriw, materiallardı awdarmalaw, skanerlew, baspadan shıǵarıw sıyaqlı qosımsha xızmet túrleri, sonday-aq pullı xızmetlerdi ornatılǵan tártipte tastıyıqlanǵan preyskurant arqalı engiziw;

málimleme-kitapxana fondların  hám basqa informacion-resursların saqlaw, olardan paydalanıw jollamalarına tiykarlanıp iskerlik alip bariw, paydalanıwshılar tárepinen málimleme-kitapxana orayına hám ol jaǵdayda saqlanıp atırǵan málimleme-kitapxana resurslarına jetkizilgen záleldi nızam hújjetlerine hám ishki tártip-qaǵıydalarǵa muwapıq oraw túrlerin hám muǵdarın belgilew;

 Oray kadrların qayta tayarlaw hám olardıń mamanlıǵın asırıw boyınsha usınıslar kirgiziw;

 Oraydıń  materiallıq-texnikalıq  bazasın rawajlandırıw, ámeldegi jay hám imaratlardan nátiyjeli  paydalanıw  maqsetinde usınıslar kirgiziw;

  Oray iskerligin támiyinlew ushın zárúr bolǵan buyım-mulkin ornatılǵan tártipte yuridikalıq hám fizikalıq shaxslar menen shártnamalar tiykarında satıp alıw yamasa ijaraǵa alıw.

15. Oray  tómendegiler   ushın  juwapker:

 Rayon xalqına málimleme-kitapxana fondlarınan paydalanıwları ushın engizilgen joqarı nátiyjeli informacion-kommunikaciya texnologiyaları arqalı informaciyalardı alıw, informacion-resurslar bazasınan paydalanıwları ushın qolay shárt-shárayatlar jaratıw ;

 barlıq túrdegi paydalanıwshılarǵa málimleme-kitapxana iskerligi boyınsha xizmet kórsetiw;

 paydalanıwshılar mútajliklerine muwapıq informaciyalardı alıw ushın sharayatlar jaratıw;

 Oray málimleme-kitapxana mákemelerinen normativlik-huqıqıy hújjetler atqarıwı, kásiplik jónelisler boyınsha ámelge asırılıp atırǵan jumıslar maydanınan esabatlar, statistikalıq hám basqa maǵlıwmatlardı tayarlaydı hám de belgilengen múddetlerde QR AKMga usınıs etedi;

 Qaraqalpaqstan Respublikası málimleme-kitapxana mákemelerinde tastıyıqlanǵan normativlik-huqıqıy hújjetlerdi orınlanıwın muwapıqlastıradı ;

 Oray málimleme-kitapxana fondın turaqlı toltırıp baradı ;

 paydalanıwshılarǵa qolaylıq jaratıw maqsetinde qosımsha xızmetler túrleri, sonday-aq pullı  xızmetler  tuwrısında tolıq maǵlıwmat beredi;

 pullı xızmetler dizimi hám tastıyıqlanǵan preyskurant tiykarında ornatılǵan tártipte paydalanıwshılarǵa  xızmet kórsetedi;

 paydalanıwshılar sorawına tiykarlanıp ámeldegi málimleme-kitapxana fondlari boyınsha maǵlıwmat beredi;

 iskerligi dawamında ámeldegi nızamshılıqqa ámel etedi;

 Oraydıń materiallıq-baylıqların saqlap-álpeshlew, jay hám imaratlardan maqsetli paydalanıw

1. Oraydi basqarıw ;
2. Oray óz iskerligin Ózbekstan Respublikasınıń “málimleme-kitapxana iskerligi haqqinda”ǵi Nızam, “Ózbekstan Respublikası xalqına málimleme-kitapxana xizmetin kórsetiwdi jáne de jetilistiriw tuwrısında”gi Sheshimine hám bul Qaǵıyda tiykarında júrgizedi.
3. Oray Qaǵıydası Qaraqalpaqstan Respublikası málimleme-kitapxana orayı tárepinen tastıyıqlanadi. Oray strukturası hám de shtat birlikleri rayon finans bólimi menen kelisken túrde oray direktorı tárepinen tastıyıqlanadi.
4. Orayǵa jergilikli hákimlik menen kelisken túrde QR AKM direktorı usınıs etken, Milliy kitapxana direktorı tárepinen lawazımǵa tayınlanatuǵın hám lawazımınan azat etiletuǵın direktor basshılıq etedi.
5. Oray direktorı ulıwma basshılıqtı júrgizedi hám QR AKMge esabat beredi.
6. Oray direktorı :

 Orayǵa júklengen wazıypalardı orınlanıwı ushın shaxsan juwap beredi;

 Oray ǵárejetler smetasın, shtatlar kestesin, bul Qaǵıydadan kelip shıǵıp strukturalıq strukturalardıń wazıypaların belgileydi, lawazım jollamaların, ishki tártip-qaǵıydalarǵa tiyisli normativ hújjetlerdi tastıyıqlaydı ;

 Oraydıń tastıyıqlanǵan strukturası hám xızmetkerlerdiń sheklengen shtat birlikleri sanı sheńberinde ózgertiwler kiritedi;

 Oraydı bir normada iskerlik kórsetiwdi támiyinlew maqsetinde xızmetkerler hám paydalanıwshılar ushın zárúrli shárt-shárayatlardı jaratadı ;

 Oray qánigeleri hám xızmetkerleri menen miynet shártnamaları (kontraktlari) dúzedi hám olardıń ámel etiwin tuxtatadi;

 tastıyıqlanǵan normativ-huqıqıy hújjetlerge muwapıq Oray qánigeleri hám xızmetkerlerin xoshametlew ilajların kóredi hám olarǵa salıstırǵanda ıntızamiy jaza ilajların qollaydı ;

 tastıyıqlanǵan normativ-huqıqıy hújjetlerge hám bul Qaǵıydaǵa muwapıq belgilengen tártipte Oray buyım-múlki hám qarjların ıqtıyar etedi, shártnamalar dúzedi, isenim xatlar beredi;

 Oray qánigeleri hám xızmetkerleri orınlawı májburiy bolǵan buyrıqlar shıǵaradı hám tapsırmalar beredi;

 Málimleme-kitapxana resurslarınan tuwrı hám nátiyjeli paydalanıwdı qadaǵalaydı;

 Oray málimleme-kitapxana fondlari, sonday-aq kemde-kem ushraytuǵın hám bólek qımbatqa iye baspalar, ámeldegi materiallıq-texnikalıq bazanı belgilengen tártipte saqlaw hám rawajlandırıw, jay, imaratlar, ásbap-úskeneler hám basqa buyım-mulkin saqlaw hám olardan zárúr dárejede paydalanıw ushın juwapker bolıp tabıladı;

 tastıyıqlanǵan normativ-huqıqıy hújjetlerge muwapıq basqa kepilliklerdi ámelge asıradı.

21. Iskerliginiń zamanagóy usılların engiziw maqsetinde aymaqlıq AKM arqalı Milliy kitapxana menen kelisken túrde sheklengen shtat birligi sheńberinde, miynetke aqsha tólew jamgarmasida belgilengen tártipte Oray strukturasına o’zgerisler  kiritiliwi múmkin.
22. Oraydıń basqarıwı jáne onıń xızmetkerler sanı Úlgili shtatlar birlikleri tiykarında belgilenedi.

 vI. Oraydıń buyım-múlki hám qárejetleri

23. Oraydıń finanslıq qarjları :

 byudjet qarjları ;

 Pullı xızmetler  kórsetiwden alınatuǵın byudjetten tısqarı aqshalar ;

 Nızam hújjetlerinde ta’qiqlanmagan basqa derekler esabına qáliplestiredi.

24. Oray iyelegen jer maydanı onıń ıqtıyarında bolıp, iskerlik dáwirinde odan qalıs paydalanıw huqıqın berip, balansındaǵı jay hám imaratlar, málimleme-kitapxana fondı hám basqa buyım-múlk mámleket múlki esaplanadı.

 Oraydı, sonday-aq onıń jayı hám bólmelerin mámleket ıqtıyarınan shıǵarıw hám menshiklilestiriw múmkin emes.

25. Orayǵa biriktirilgen, basqarıw huqıqı berilgen buyım-múlkten belgilengen tártipte paydalanıw, saqlaw, esaptan shıǵarıw máselelerin baqlaw nızamshılıq sheńberinde ámelge asıriladı.

      VII. Oraydı qayta shólkemlestiriw hám tamamlaw :

26. Oraydı qayta shólkemlestiriw hám tamamlaw (qosıw, bólıw, ózgertiw, muwapıqlastırıw, optimallastırıw ) nızamshılıqta belgilengen tártipte ámelge asıriladı.
27. Oraydı qayta shólkemlestiriwde barlıq hújjetler (qarjı-xojalıq, jeke quramǵa tiyisli hám basqa hújjetler) nızamshılıqta belgilengen tártipte rásmiylestiriledi.
28. Oraydı tamamlawda onıń arxiv hújjetleri Oray jaylasqan aymaqtaǵı mámleket arxivı mekemesine nızamshılıqta belgilengen tártipte tapsırıladı.